Hoe werkt een cilinderslot?

Een cilinderslot beveiligt je deur met een precisie-mechanisme dat alleen draait als de juiste sleutel de interne stiften exact op lijn zet. Die combinatie van sleutelpinnen, sluitpinnen, veertjes en een roterende kern maakt cilindersloten compact, betrouwbaar en uitwisselbaar. In deze gids ontdek je stap voor stap hoe de binnenkant van een slot werkt, welke varianten er zijn en welke beveiligingsopties je keuze bepalen. Zo kies je met vertrouwen het juiste cilinderslot voor je voordeur en voor gelijksluitende sets in huis. Oriënteren op modellen? Bekijk alle cilindersloten.

Onderdelen en mechanisme: zo werkt de binnenkant van een slot

In de cilinder – de draaikern waarin je de sleutel steekt – werken meerdere onderdelen samen. Pas als alles exact uitlijnt, kan de kern draaien en ontgrendelt de meenemer het deurslot. Wil je dit koppelen aan de meest gebruikte toepassing? Bekijk de profielcilinder sloten.

• Sleutel – De inkepingen of boorgaten op je sleutel bepalen verschillende hoogtes. Daarmee codeer je de juiste positie van de pinnen.
• Sleutelpinnen en sluitpinnen – In elke kamer zitten twee stiften boven elkaar. De sleutel duwt de sleutelpinnen omhoog, die de sluitpinnen meenemen.
• Veertjes – Drukken de pinnen omlaag als de sleutel wordt verwijderd, zodat het slot automatisch vergrendelt.
• Schuiflijn – De denkbeeldige lijn op de grens tussen kern en behuizing. Alleen als alle stiften precies op deze lijn vallen, is er geen blokkade meer.
• Draaikern – De cilinderkern die vrij kan roteren zodra de schuiflijn vrij is. Hierin zit het sleutelgat.
• Meenemer – Een plaatje achter op de kern dat de dagschoot of meerpuntsluiting bedient wanneer je de sleutel draait.
• Behuizing – De vaste buitenkant die de stiftenkamers bevat en de kern omsluit.
• Cilinderbout – De schroef waarmee de cilinder in het insteekslot wordt vastgezet.

Stap voor stap gaat het zo: je steekt de sleutel in de kern en duwt daarmee per kamer de sleutelpinnen en sluitpinnen naar boven. Met de juiste sleutel komen alle breukvlakken precies op de schuiflijn te liggen. Er zit dan niets meer in de weg en de kern draait soepel. De meenemer volgt die draaiing en bedient het slotmechanisme in de deur. Haal je de sleutel weg, dan drukken de veertjes de pinnen terug, doorbreken ze de schuiflijn en is draaien weer onmogelijk. Moderne cilinders gebruiken vaak extra beveiligingspinnen met speciale vormen die manipulatie bemoeilijken en de kern blokkeren als er geen passende sleutel wordt gebruikt.

Soorten cilinders en wat dit betekent voor de bediening

Het basisprincipe is steeds gelijk, maar de bediening kan verschillen per cilinder. Onderstaande overzicht helpt je kiezen.

• Dubbelcilinder – Bediening: sleutel aan beide zijden. Typische toepassing: voordeuren en achterdeuren. Opmerking: meest gebruikt bij buitendeuren.
• Halve cilinder – Bediening: slechts aan één zijde sleutel. Typische toepassing: garagedeuren, meterkasten. Opmerking: compact, waar alleen buitenzijde nodig is.
• Knopcilinder – Bediening: sleutel buiten, draaiknop binnen. Typische toepassing: deuren waar je snel naar buiten wilt. Opmerking: comfortabel – let op brand- en inbraakveiligheid.
• Nood- en gevarenfunctie – Bediening: draait ook als er een sleutel binnen zit. Typische toepassing: gezinshuizen, zorgsituaties. Opmerking: handig wanneer sleutels binnen blijven zitten.

Twijfel je welke profielcilinder bij jouw situatie past? Lees Welke profielcilinder kiezen?

Beveiligingsopties tegen moderne inbraakmethoden

Een goed cilinderslot draait niet alleen soepel met de juiste sleutel, maar weerstaat ook populaire aanvalsmethoden. Dit zijn de belangrijkste beveiligingen en waarom ze tellen.

• Kerntrekbeveiliging – Versterkte cilinder of veiligheidsbeslag dat de cilinderkern afschermt. Het maakt het uittrekken van de kern met schroef en trektool zeer lastig.
• Anti-boor elementen – Geharde stalen pennen en platen in de kern en behuizing die boortjes laten wegschieten of snel bot maken.
• Anti-klop pinnen – Speciale stiften die de klopsleutel-methode frustreren, door te blokkeren of de energie te absorberen.
• Anti-pick pinnen – Spool- en mushroom-pinnen geven misleidende feedback bij lockpicking en vergrendelen de kern bij manipulatie.
• Verstevigde brug – Extra sterke verbinding tussen beide helften van de cilinder om afbreken in het midden te voorkomen.
• Tweedelige meenemer – Voorkomt dat de sluiting bediend kan worden als de cilinder is beschadigd of deels uitgetrokken.

Combineer een beveiligde cilinder altijd met goed veiligheidsbeslag dat de cilinder niet te ver laat uitsteken. Samen verklein je de kans op brute aanvallen aanzienlijk.

SKG-keurmerk kort uitgelegd

Het SKG-keurmerk geeft aan hoe inbraakwerend een product is getest. Kort samengevat:

• SKG 1 ster – Standaard inbraakwerend. Alleen toepassen in combinatie met goedgekeurd veiligheidsbeslag.
• SKG 2 sterren – Zwaar inbraakwerend, bestand tegen gerichte aanvallen met beperkt gereedschap gedurende meerdere minuten.
• SKG 3 sterren – Extra zwaar inbraakwerend, inclusief kerntrekbeveiliging. Aanbevolen voor buitendeuren en meerpuntsluitingen.

Let bij kiezen niet alleen op het aantal sterren, maar ook op de combinatie met beslag en de montagekwaliteit. De totale keten bepaalt je echte weerstand.

Gelijksluitende cilinders: één sleutel voor alles

Gelijksluitende cilinders zijn sets die allemaal met dezelfde sleutel werken. Handig als je met één bosje alle deuren – voordeur, achterdeur, schuur en poort – kunt bedienen. Je bestelt dan meerdere cilinders met identieke sleutelcode en krijgt direct meerdere sleutels meegeleverd.

Waar let je op:

• Aantal en maten – Bepaal per deur de cilinderlengte en benodigde functies, zoals knop of nood- en gevarenfunctie.
• Veiligheid – Kies voor buitendeuren minimaal SKG 2 – liever SKG 3 – en combineer met kerntrekbeslag.
• Uiterlijk – Stem afwerkingen op elkaar af. Intergriff levert cilinders en voorplaten in afwerkingen als mat zwart, rvs, mat goud, geborsteld gun metal, brons en messing voor een uniforme look.

Praktische tips voor kiezen, meten en onderhoud

• Maat nemen – Meet vanaf het midden van het bevestigingsgat naar links en rechts. De cilinder mag niet meer dan 2-3 mm uitsteken. Zie de gids cilinder opmeten.
• Kies de juiste bediening – Knopcilinder is comfortabel, maar overweeg nood- en gevarenfunctie en brandveiligheid.
• Onderhoud – Gebruik periodiek een geschikte slotspray. Vermijd olie die vuil aantrekt.
• Afwerking – Een PVD-coating is slijtvast en corrosiebestendig, ideaal voor buitendeuren.

Veelgestelde vragen

Hoe werkt de binnenkant van een slot?

In de cilinder zitten per kamer twee pinnen en een veertje. De sleutel duwt de onderste pin omhoog en zet de bovenste precies op de scheidingslijn tussen kern en behuizing. Als alle kamers op die lijn staan, draait de kern vrij en bedient de meenemer het slot. Verwijder je de sleutel, dan drukken de veertjes de pinnen terug en blokkeert de kern weer.

Hoe werkt een voordeurslot met een cilinder?

De cilinder draait de meenemer, die op zijn beurt het insteekslot of de meerpuntsluiting bedient. Bij een meerpuntsluiting worden meerdere schoten tegelijk bediend voor extra afdichting en veiligheid. Met SKG 3-sterren cilinders en kerntrekbeslag is je voordeur beter bestand tegen trekken, boren en klopsleutels.

Waarom draait mijn sleutel niet meer om?

Controleer eerst of de sleutel niet versleten of verbogen is en of de deur niet onder spanning staat door een verzakte scharnier. Helpt dat niet, dan kan vuil of slijtage in de cilinder de pinnen blokkeren. Een geschikte slotspray kan helpen. Blijft het probleem, vervang de cilinder – zeker bij buitendeuren is dat vaak de snelste en veiligste oplossing. Volg de stap-voor-stap handleiding cilinderslot vervangen.